sumarice, kragujevac-naslovna

Memorijalni park Šumarice, Kragujevac

“Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu,
umrla je mučeničkom smrću
četa đaka u jednom danu…”

Kragujevački oktobar je masakr koji su okupacione snage nacističke Nemačke izvršile 19, 20 i 21. oktobra 1941. godine. Nemački komandant Franc Beme je izdao naredbu da se na ustanička delovanja odgovori bezumljem. Za jednog ubijenog nemačkog vojnika da se strelja 100 ljudi, za svakog ranjenog 50. Ukupno 2300. Pominju se manje ili veće brojke, pa se ponekad i previdi činjenica da se sve to desilo u dvadesetom veku, pre tek nepunih 80 godina. Potomci malobrojnih preživelih su živi.

U spomen na žrtve streljanja čitav prostor Šumarica je danas spomen park. Na površini od 352 hektara nalazi se 30 masovnih grobnica. U okviru kompleksa postoji 10 spomenika podignutih na humkama streljanih.

“Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu,
umrla je mučeničkom smrću
četa đaka u jednom danu.
Iste su godine svi bili rođeni,
isto su im tekli školski dani,
na iste svečanosti
zajedno su vođeni,
od istih bolesti svi pelcovani
i svi umrli u istom danu.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu
umrla je junačkom smrću
četa đaka u istom danu.
A pedeset i pet minuta pre smrtnog trena
sedela je u đačkoj klupi
četa malena i iste zadatke teške
rešavala: koliko može
putnik ako ide peške…
i tako redom.

Misli su im bile pune i po sveskama u školskoj torbi
besmislenih ležalo je bezbroj
petica i dvojki.
Pregršt istih snova
i istih tajni
rodoljubivih i ljubavnih
stiskali su u dnu džepova.
I činilo se svakom
da će dugo
da će vrlo dugo
trčati ispod svoda plava
dok sve zadatke na svetu
ne posvršava.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu
umrla je junačkom smrću
četa đaka u istom danu.
Dečaka redovi celi uzeli se za ruke
i sa školskog zadnjeg časa
na streljanje pošli mirno
kao da smrt nije ništa.
Drugova redovi celi
istog časa se uzneli
do večnog boravišta.”

Desanka Maksimović
Krvava bajka

Muzej “21. Oktobar”
Fasada bez prozora predstavlja nemogućnost izlaza. Jedino kupole na vrhovima daju mogućnost poslednjeg pogleda u nebo. U muzeju su izloženi su brojni eksponati koji svedoče o razmerama kragujevačke tragedije, pisani dokumenti, lični predmeti kao i poslednje poruke stradalih.

“Prekinut let” – spomenik streljanim djacima i profesorima, spomenik koji je postao simbolom tragedije i grada Kragujevca

21. oktobra 1941.godine ubijena je jedna generacija djaka. Prekinulo se detinjstvo, čas, domaći zadatak.

Stojim ispred spomenika slomljenih krila, tačnije spomenika nazvanog “Prekinut let” vajara Miodraga Živkovića.
Ćutim. Boli. V3.
Veliki školski čas se održava svake godine 21. Oktobra, ali veliki školski čas je svaki čas kad se nadjete ispred ovog spomenika tragedije, besmisla, nedužne dece stradale u bezumlju. Tri stotine mladića, djaka, malih Roma, čistača cipela. Tri stotine dečijih osmeha, želja, nadanja.
2190 ljudi koji su evidentirani imenom i prezimenom.

Staro vojničko groblje je jedno od najstarijih vojničkih groblja u Srbiji, nastalo u 19. veku. Poznato i kao „srpski Zejtinlik“.

Spomenik “Kameni lav”

“Dečaka redovi celi uzeli se za ruke
i sa školskog zadnjeg časa
na streljanje pošli mirno
kao da smrt nije ništa.”

Ne sme više nikada da se dogodi. Ne sme.

Jednodnevni izlet u Šumarice I Kragujevac organizovali su naši prijatelji: Putolovac

A na linku ispod možete videti kako je izmedju ostalih umetnica Xiao Yang videla i predstavila spomenike u Kragujevcu:

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.